Co to jest Design Thinking?

Design Thinking to metoda tworzenia innowacyjnych produktów i usług w oparciu o głębokie zrozumienie problemów i potrzeb użytkowników.

Założenia Design Thinking:

  • Koncentracja na użytkowniku – zrozumienie jego uświadomionych i nieuświadomionych potrzeb
  • Interdyscyplinarny zespół – spojrzenie na problem z wielu perspektyw
  • Eksperymentowanie i częste testowanie hipotez – budowanie prototypów i zbieranie feedbacku od użytkowników

W efekcie powstają rozwiązania, które są:

  • Pożądane przez użytkowników
  • Technologicznie wykonalne
  • Ekonomicznie uzasadnione

Jak działa Design Thinking?

Design Thinking  to usystematyzowane podejście do procesu innowacji. Pierwszym krokiem jest zbudowanie interdyscyplinarnego zespołu, w skład którego wchodzą specjaliści, którzy mogą spojrzeć na problem z różnych perspektyw: inżynierowie, technolodzy, specjaliści od marketingu, projektowania, socjolodzy etc.

Następnie powołany zespół realizuje, krok po kroku, kolejne etapy metody (opisane poniżej) posługując się zestawem narzędzi i technik, aby w rezultacie wypracować możliwe do wdrożenia rozwiązanie.

Celem zespołu jest wygenerowanie oryginalnego rozwiązania oraz sprawdzenie jego działania na etapie prototypowania.

Ścieżka prowadząca przez kolejne etapy nie musi być liniowa. Porażka poniesiona na etapie prototypowania może wymagać powrotu do etapu generowania pomysłów albo nawet definiowania problemu i rozpoczęcia procesu od początku.

Dla Kogo?

Dla firm, korporacji,  fundacji, szkół, administracji; dla wszystkich  organizacji, które poszukują  innowacji, ale  nie poprzez kopiowanie i ulepszanie, tylko tylko poprzez wdrożenia oryginalnych rozwiązań opartych na głęboko rozpoznanych potrzebach użytkowników.

Gdzie ma zastosowanie?

Design Thinking, poprzez swój uniwersalny charakter, ma szerokie zastosowanie, wszędzie tam, gdzie mamy do czynienia z tzw. “wicked problems”, czyli problemami, które nie mają jednego oczywistego rozwiązania czy sztywnych ram.

Przykładowe wyzwania dla Design Thinking:

  • Jak transportować ludzi w kopalni?
  • Jak poprawić doświadczenie korzystania z odkurzacza?
  • Jak zbudować wózek dziecięcy dla aktywnych rodziców?
  • Jak podtrzymać ciepłotę ciała noworodka w warunkach polowych?

Są to skomplikowane zagadnienia wymagającego zintegrowanego podejścia, które łączy kompetencje z zakresu technologii, behawioryzmu, projektowania, ergonomii, biznesu etc.

Co jest efektem?

Celem metody jest kreowanie i wdrażanie nowatorskich rozwiązań  m.in. w postaci nowych produktów,  innowacyjnych technologii, usług, strategii, procesów, programów edukacyjnych, a nawet  modeli biznesowych. Niezależnie od tego, czy działamy w  biznesie, przemyśle, edukacji, administracji, Design Thinking wspiera rozwój innowacji i daje gwarancję niestandardowych rozwiązań.

Etapy Design Thinking

Design Thinking etapy

Schemat: Stanford Design Thinking Model

design-thinking-empatyzacja

Wejście w skórę użytkownika

Innowacja zaczyna się od empatii. Pierwszym etapem Design Thinking jest głębokie zrozumienie potrzeb i problemów użytkownika. Kluczowe jest rozpoznanie ukrytych i intuicyjnych motywacji, które mają wpływ na ludzkie wybory i zachowania.

W tym celu używa się takich narzędzi jak mapy empatii, wywiady etnograficzne, obserwacje użytkowników, ankiety rozpoznawcze wraz z dokładną analiza środowiska (hit the streets) i potrzeb w kontekście funkcjonalności. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż tradycyjny focus group się tu nie sprawdza, ponieważ ludzie mają tendencję do racjonalizowania swoich wypowiedzi i unikania komentarzy krytycznych. Dyskretna obserwacja zachowania może wykazać, że użytkownicy stosują jakieś własne amatorskie usprawniania, które mogą stać się inspiracją dla nowych produktów.

design-thinking-definiowanie-problemu

Definiowanie właściwego problemu

Na tym etapie zespół dokonuje syntezy informacji zebranych podczas Fazy Empatii w celu zdefiniowania co jest właściwym problemem. Etap ten wymaga przełamania ram myślowych i przyzwyczajeń, które ograniczają pole widzenia.

Czy użytkownik potrzebuje tańszego inkubatora czy może tańszego sposobu na podtrzymanie ciepłoty ciała niemowlęcia?

Zdefiniowanie problemu diametralnie wpłynie na kierunek poszukiwanych rozwiązań.  Etap ten bywa olbrzymim wyzwaniem, ponieważ większość osób woli od razu pracować nad konkretnym rozwiązaniem a nie poruszać się w niepewności wielu możliwych kierunków. Zbyt szybkie zdefiniowanie problemu zawęża pełny obraz. Może się okazać, iż zainwestowane  pieniądze, czas i energia nie adresują właściwego problemu. Porażka!

Przy definiowaniu problemu można się wspomagać takimi technikami  jak re-framing the problem, technika 5x dlaczego, mapowanie problemu na osi jak? vs po co?

design-thinking-generowanie-pomyslow

Generowanie pomysłów

Na tym etapie zespół koncentruje się na wygenerowaniu jak największej ilości możliwych rozwiązań dla zdefiniowanego problemu. Wymaga to nie tylko silnego zaplecza merytorycznego, ale przede wszystkim odwagi w kreowaniu nowych, nieszablonowych rozwiązań oraz powstrzymywania oceny i krytyki pomysłów pozostałych członków zespołu. Etap powinien zakończyć się oceną i demokratycznym wyborem najlepszego pomysłu, na bazie którego powstanie prototyp.

Podstawowym narzędziem jest tutaj proces burzy mózgów – Brainstorming. Należy pamiętać, iż burza mózgów nie jest celem samym w sobie, a jedynie punktem wyjścia do określenia kolejnych kierunków działań. Głównym wyzwaniem jest  przestrzeganie podstawowych zasad brainstormingu: proponuj nawet najbardziej szalone rozwiązania, nie oceniaj, buduj na pomysłach innych, nie przyzwyczajaj się do swojego pomysłu, pozbądź się ego, nie koncentruj się na ograniczeniach. Przysłowiowe “kolorowe karteczki na ścianie” służą do zmapowania procesu myślowego, są tymczasowe, można je swobodnie przeklejać, układać w różnych konfiguracjach przez co przypominają, że proces wymaga sporej elastyczności i dystansu do własnych pomysłów.

design-thinking-budowanie-prototypow

Budowanie prototypów

Na tym etapie powstaje fizyczny prototyp, ale celem nie jest tworzenie skomplikowanych modeli o cechach zbliżonych do produktu końcowego. Najważniejsza jest możliwość wizualnego zaprezentowania pomysłu użytkownikom i szybkie zebranie opinii na temat rozwiązania. Lepiej szybko dowiedzieć się, że nasz pomysł rozmija się z realnymi potrzebami i zmienić kierunek niż brnąć w kosztowną budowę czegoś wg. naszej własnej “idei fixe”. Nigdy nie można mieć pewności, że produkt końcowy będzie sukcesem, ale częste budowanie udoskonalonych prototypów, oddawanie ich w ręce użytkowników i słuchanie co mają do powiedzenia zmniejsza ryzyko końcowej porażki.

Do budowania szybkich prototypów można użyć kartonu, drewna, styropianu… właściwie czegokolwiek. Prototyp nie zawsze musi być przedmiotem – w przypadku usług można się posłużyć storyboardem czy rysunkiem ścieżki użytkownika.  Ważne, żeby zrobić krok dalej niż słowny opis i w dowolny sposób zwizualizować nasz pomysł.

design-thinking-testowanie

Testowanie

Na tym etapie wybrane rozwiązanie jest testowane w środowisku użytkownika. Ważne jest przede wszystkim określenie parametrów koniecznych do spełnienia, tak aby jednoznacznie określić wynik przeprowadzonego testu. Etap ten wymaga zaangażowania wielu stron i wsparcia od strony technicznej, formalnej, administracyjnej, prawnej.

Ważne, aby proces testowania odbył się w realnym środowisku, w którym produkt będzie używany. Dopiero po testach zakończonych pozytywnym wynikiem możemy mówić o tym, iż dany produkt, usługa są gotowe do ostatecznego wdrożenia. Niestety etap testowania jest często pomijany przy realizacji wielu przedsięwzięć, co powoduje, iż  z pozoru dobre pomysły i rozwiązania są bezpośrednio implementowane do codziennego użytku i dopiero tam okazuje się, iż nie spełniają one wymaganych założeń i oczekiwań odbiorców.

Geneza Design Thinking

Design thinking Stanford University

Miejscem narodzin i rozwoju Design Thinking jest Uniwersytet Stanforda w Kalifornii. To właśnie tam, w urokliwych zakątkach uniwersyteckiego kampusu w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych pracowano i realizowano przedsięwzięcia w duchu Design Thinking, jako metody umożliwiającej transfer kreatywnych idei i nowatorskich pomysłów do biznesowego środowiska przedsiębiorców z Doliny Krzemowej.

Jednym z głównych  twórców  myślenia projektowego jest David M Kelley, profesor Uniwersytetu  Stanforda, późniejszy współzałożyciel biura projektowego IDEO, które przy pomocy Design Thinking kreuje nowe produkty i usługi dla takich firm jak Apple, Shimano czy GE.

W jednym z wywiadów David M Kelley wspomina, że IDEO zrodziło się z konieczności zmiany starego modelu współpracy klient – projektant. Wcześniej, firmy technologiczne przychodziły do biura projektowego z gotowym produktem i oczekiwały projektu ładnej obudowy. Często okazywało się, że projektanci mieli przełomowe pomysły dotyczące funkcjonowania całego urządzenia, ale na zmiany było już za późno. IDEO poprzez angażowanie projektantów już w fazie koncepcji produktu jest w stanie wypracować dużo bardziej innowacyjne rozwiązania.

David M Kelly

Design Thinking David Kelly
IDEO

Firma posiada swoje biura w  San Francisco, Chicago, Nowym Yorku, Bostonie, Londynie, Monachium, Szanghaju, Singapurze, Mumbaju, Seulu i Tokyo.  Zatrudnia obecnie ponad 550 pracowników w różnych obszarach, specjalistów w branżach naukowych, technologicznych, społecznych i biznesowych.

Założona w 1991 r. firma zapoczątkowała komercyjne zastosowanie Design Thinking, jako metody dedykowanej nie tylko do projektowania produktów i wzornictwa, ale przede wszystkim w zakresie doradztwa strategicznego i biznesowego dla firm, wspierając je w obszarach dotyczących organizacji, zarządzania zmianą, innowacjami, relacjami a także sprzedażą, marketingiem i komunikacją.  Obecnie szefem firmy IDEO jest Tim Brown.

Kolejnym etapem rozwoju i popularyzacji metody Design Thinking jest powstanie w 2004 r.  Instytutu Designu na Uniwersytecie Stanforda potocznie zwanego d.school. Założony z inicjatywy Davida M Kellego, przy wsparciu finansowym Hasso Plattnera, interdyscyplinarny ośrodek projektowy pozwala studentom z różnych specjalizacji realizować projekty wg. metody Design Thinking dla firm, fundacji czy społeczności lokalnych.

W 2007 roku w Poczdamie powstał HPI School of Design Thinking, który w partnerstwie z d.school uczy i promuje Design Thinking w Europie.

Podziel się